Home Aktualny numer Archiwum Redakcja Informacje dla autorów Recenzenzowanie prac Indeksowanie czasopisma Dla sponsorów Kontakt

Tom 24. nr 2
Czerwiec 2019

Uciążliwość niekłujących muchówek Chironomidae dla akwarystów i w naturalnym środowisku (streszczenie)
Maria Grzybkowska
Celem obecnego artykułu jest przedstawienie jeszcze jednej rodziny owadów, stosunkowo mało znanej, ale pospolitej w środowisku; wywołuje ona alergie wśród ludzi o bardzo specyficznych zainteresowaniach czy hobby. Chodzi o muchówki z rodziny ochotkowatych (Chironomidae). Zasadniczo nie powinny one mieć kontaktu z człowiekiem, ale na skutek eutrofizacji wód i występujących w nich deficytów tlenowych stały się bardzo liczne; dominację ułatwia im wysoka zawartość hemoglobiny w larwach. Ze względu na liczną obecność we wszystkich typach wód słodkich (podstawowy element pokarmu bezkręgowców i kręgowców) Chironomidae, zaczęły być pozyskiwane w terenie (rzadziej hodowane) i, po uprzednim wysuszeniu i zmieleniu, wykorzystywane przez akwarystów do karmienia ryb. Wkrótce okazało się, że sproszkowana hemoglobina larw, ale o średnicy cząstek poniżej 10 μm, może być przyczyną uczuleń zarówno samych hodowców jak i pracowników zatrudnionych przy wytwarzaniu z nich pokarmu (alergie akwarystów). Wysokie zagęszczenie larw w zeutrofizowanych wodach kończy się masowym wylotem imagines, których samce tworzą rójki - chmury owadów unoszące się nad zbiornikami i terenami do nich przyległymi. Szczególnie nagłośniona jest ich uciążliwość na Florydzie, w Japonii i Wenecji. I głównie na tych terenach pojawiła się obawa, czy dorosłe, niekłujące owady, mogą być źródłem biologicznie czynnych składników wywołujących alergie. Niektórzy badacze twierdzą, że nie może to być hemoglobina, ponieważ w czasie przepoczwarzenia osobnika zachodzi jej enzymatyczna degradacja; inni z kolei sądzą, że proces rozkładu hemoglobiny nie u wszystkich gatunków jest doskonały, a wyrzucana z młodych dorosłych organizmów wydalina (meconium) zawiera związek i/lub produkty jego rozkładu i one mogą być przyczyną uczuleń. Uczulać mogą także elementy nabłonka gubione przez osobniki unoszące się w powietrzu takie jak łuski, szczeciny itp.
Słowa kluczowe: niekłujące owady, hemoglobina, alergie akwarystów, alergie środowiskowe
Home Aktualny numer Archiwum Redakcja Informacje dla autorów Recenzenzowanie prac Indeksowanie czasopisma Dla sponsorów Kontakt