STRESZCZENIE
Wprowadzenie: Choroby alergiczne stanowią istotny i narastający problem zdrowotny. Ich prawidłowa diagnostyka wymaga połączenia dokładnego wywiadu klinicznego z odpowiednio dobranymi metodami in vivo i in vitro. W ostatnich latach klasyczne metody diagnostyczne zostały uzupełnione o nowoczesną diagnostykę molekularną.
Cel pracy: Celem pracy było porównanie konwencjonalnych i nowoczesnych metod diagnostyki alergii IgE-zależnej oraz ocena ich przydatności klinicznej.
Materiał i metody: Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa dotyczącego diagnostyki alergii, obejmujący testy skórne, oznaczanie swoistych IgE z użyciem ekstraktów alergenowych, diagnostykę komponentową oraz testy multipleksowe i point-of-care. Analizie poddano publikacje z baz PubMed i Google Scholar oraz literaturę specjalistyczną.
Wyniki: Testy skórne punktowe pozostają wartościowym narzędziem pierwszego rzutu, wykazując wysoką zgodność z oznaczeniami swoistych IgE. Metody in vitro oparte na ekstraktach są łatwo dostępne, lecz obarczone ryzykiem reakcji krzyżowych i wyników fałszywie dodatnich, m.in. z powodu CCD. Diagnostyka molekularna umożliwia dokładne różnicowanie uczulenia pierwotnego od reakcji krzyżowych, ocenę ryzyka anafilaksji oraz właściwą kwalifikację do immunoterapii.
Wnioski: Diagnostyka alergii powinna mieć charakter etapowy i zintegrowany. Metody konwencjonalne i molekularne są komplementarne i powinny być stosowane łącznie, zawsze w odniesieniu do obrazu klinicznego pacjenta.

Słowa kluczowe:
alergia IgE-zależna; diagnostyka molekularna; diagnostyka oparta na komponentach alergenowych (CRD)